Kâtib Çelebi

Hayatı

1017 (1609) yılında İstanbul’da doğdu. Babasıyla birlikte ordu kalemlerinde kâtip olarak çalıştı; Bağdat, Hemedan ve Revan seferlerine katıldı. Halep’te bulunduğu sırada kitaplara olan ilgisi arttı. Mirasla gelen serveti kitap almaya ve ilme harcadı; Kadızâde Mehmed Efendi başta olmak üzere pek çok hocadan ders aldı. 1067 (1657) yılında İstanbul’da vefat etti.

İlmî şahsiyeti ve mücadelesi

Kâtib Çelebi, dinî ve akli ilimlerin birlikte okunmasını savundu. Mîzânü’l-hak’ta dönemindeki dinî tartışmaları itidalli bir yaklaşımla değerlendirdi. Coğrafya ve tarih alanında Batı kaynaklarını da kullanan ilk Osmanlı yazarlarındandır.

Eserleri

• Keşfü’z-zunûn an esâmi’l-kütüb ve’l-fünûn
• Cihannümâ
• Mîzânü’l-hak fî ihtiyâri’l-ehak
• Tuhfetü’l-kibâr fî esfâri’l-bihâr
• Takvîmü’t-tevârîh
• Süllemü’l-vüsûl

Mirası

Keşfü’z-zunûn, İslam dünyasındaki yaklaşık 15.000 kitap ve 300 ilim dalı hakkında bilgi veren eşsiz bir kaynaktır.