أحمد السرهندي
971 / 1564, Sirhind-Fategarh 1034 / 1624, Sirhind-Fategarh
“Müceddid-i elf-i sânî” (ikinci bin yılın yenileyicisi) unvanıyla anılan, Nakşibendiyye-Müceddidiyye’nin kurucusu Ahmed-i Fârûkī es-Sirhindî (ö. 1034/1624).
Hayatı
971 (1564) yılında Hindistan’ın Sirhind şehrinde doğdu. Babasından ve Sialkot gibi ilim merkezlerinden tahsil gördü. Babür sarayında bir süre bulundu. Delhi’de Muhammed Bâkîbillâh’a intisap ederek Nakşibendî yolunda icazet aldı.
Ekber Şah’ın dinleri birleştirme iddiasındaki “Dîn-i İlâhî” uygulamalarına ve bid‘atlere karşı mektuplarıyla mücadele etti. Cihangir Şah döneminde Gwalior kalesinde bir süre hapsedildi; serbest kaldıktan sonra sarayı irşad etti. 1034 (1624) yılında Sirhind’de vefat etti.
İlmî şahsiyeti ve mücadelesi
İmâm-ı Rabbânî, şeriatın tasavvufa üstünlüğünü, sünnete sıkı bağlılığı ve Ehl-i sünnet akidesini savundu. Vahdet-i vücûd anlayışının yanlış yorumlarına karşı “vahdet-i şuhûd” yorumunu geliştirdi.
Eserleri
- Mektûbât (üç cilt, 536 mektup)
- Risâle-i Tehlîliyye
- İsbâtü’n-nübüvve
- Mebde’ ve Meâd
Mirası
Mektûbât, Hindistan’dan Osmanlı ülkesine kadar geniş bir coğrafyada okundu; Müceddidiyye kolu, Mevlânâ Hâlid-i Bağdâdî vasıtasıyla Anadolu’ya yayıldı.
Künye
- Adı
- İmâm-ı Rabbânî (Ahmad Sirhindi)
- Diğer adları
- Ahmad al-Faruqi as-Sirhindi, İmam rabbani, İmam Rabbanî, İmam-ı Rabbani, İmamı rabbani
- Doğum
- 6 Temmuz 1564 (h. 971) · Sirhind-Fategarh
- Vefat
- 10 Aralık 1624 (h. 1034) · Sirhind-Fategarh
- Mezhep / ekol
- Ehl-i sünnet, Tasavvuf
- Alanı
- Mutasavvıf, Âlim
İlim silsilesi
Hocaları
Khwaja Baqi Billah
Kaynaklar ve ileri okuma
- TDV İslâm Ansiklopedisi maddesi
- Vikipedi (Türkçe): Ahmed Sirhindî
- ويكيبيديا: أحمد السرهندي
- Wikipedia (English): Ahmad Sirhindi
- Wikidata: Q2493613 (künye bilgileri)
Biyografi kaynakları: TDV İslâm Ansiklopedisi, ilgili madde (“İmâm-ı Rabbânî”).
Tarihler ve yer adları kaynaklarda farklılık gösterebilir. Hicrî yıllar yalnızca gün ve ay bilgisi kesin olan tarihler için verilmiştir.