Müceddid-i Elf-i Sânî
أحمد السرهندي
Doğum: 971 / 1564, Sirhind-Fategarh Vefat: 1034 / 1624, Sirhind-Fategarh
“Müceddid-i elf-i sânî” (ikinci bin yılın yenileyicisi) unvanıyla anılan, Nakşibendiyye-Müceddidiyye’nin kurucusu Ahmed-i Fârûkī es-Sirhindî (ö. 1034/1624).
Ayrıntılı künye
- Adı
- İmâm-ı Rabbânî (Ahmad Sirhindi)
- Arapça adı
- أحمد السرهندي
- Diğer adları
- Ahmad al-Faruqi as-Sirhindi, İmam rabbani, İmam Rabbanî, İmam-ı Rabbani, İmamı rabbani
- Doğum
- 6 Temmuz 1564 (h. 971) · Sirhind-Fategarh
- Vefat
- 10 Aralık 1624 (h. 1034) · Sirhind-Fategarh
- Mezhep / ekol
- Ehl-i sünnet, Tasavvuf Wikidata kaydına göre.
- Alanı
- Mutasavvıf, Âlim
Hayatı
971 (1564) yılında Hindistan’ın Sirhind şehrinde doğdu. Babasından ve Sialkot gibi ilim merkezlerinden tahsil gördü. Babür sarayında bir süre bulundu. Delhi’de Muhammed Bâkîbillâh’a intisap ederek Nakşibendî yolunda icazet aldı.
Ekber Şah’ın dinleri birleştirme iddiasındaki “Dîn-i İlâhî” uygulamalarına ve bid‘atlere karşı mektuplarıyla mücadele etti. Cihangir Şah döneminde Gwalior kalesinde bir süre hapsedildi; serbest kaldıktan sonra sarayı irşad etti. 1034 (1624) yılında Sirhind’de vefat etti.
İlmî şahsiyeti ve mücadelesi
İmâm-ı Rabbânî, şeriatın tasavvufa üstünlüğünü, sünnete sıkı bağlılığı ve Ehl-i sünnet akidesini savundu. Vahdet-i vücûd anlayışının yanlış yorumlarına karşı “vahdet-i şuhûd” yorumunu geliştirdi.
Eserleri
- Mektûbât (üç cilt, 536 mektup)
- Risâle-i Tehlîliyye
- İsbâtü’n-nübüvve
- Mebde’ ve Meâd
“Dijital metin” bağlantıları eserin serbestçe erişilebilen kopyasına (hedef site ve dil belirtilerek) yönlendirir; yalnız tanınan açık kütüphanelere bağlantı verilir. Şerh, tercüme ve kişiye nispet edilen eserler editör listesinde ayrıca belirtilir.
Mirası
Mektûbât, Hindistan’dan Osmanlı ülkesine kadar geniş bir coğrafyada okundu; Müceddidiyye kolu, Mevlânâ Hâlid-i Bağdâdî vasıtasıyla Anadolu’ya yayıldı.
İlişkili şahsiyetler
Hocaları
Khwaja Baqi Billah
Hoca ve talebe bilgileri Wikidata kayıtlarından alınır ve kişi kimliğiyle (isim benzerliğiyle değil) eşleştirilir; editörce ayrıca doğrulanmamıştır.
Aynı dönemde yaşamış mutasavvıflar
Hayatları 1564–1624 yılları arasında kesişenler (kayıtlı doğum ve vefat yıllarına göre).
Kaynaklar
- TDV İslâm Ansiklopedisi maddesi
- Vikipedi (Türkçe): Ahmed Sirhindî
- ويكيبيديا: أحمد السرهندي
- Wikipedia (English): Ahmad Sirhindi
- Wikidata: Q2493613 (künye bilgileri)
Biyografi (editör metni) kaynakları: TDV İslâm Ansiklopedisi, ilgili madde (“İmâm-ı Rabbânî”).
Künye bilgileri Wikidata’dan alınır ve düzenli olarak yenilenir; editörce hazırlanan biyografi metni ve tarihleri bu yenilemeyle değişmez. Kaynaklar arasında farklı tarihler varsa künyede ayrıca belirtilir. Hicrî yıllar yalnızca biyografide verildiğinde ya da gün ve ay bilgisi kesin olduğunda gösterilir.