الجنيد البغدادي
Doğum: 830, Nihavend Vefat: 298 / 910, Bağdat
“Seyyidü’t-tâife” (sûfîlerin efendisi) unvanıyla anılan, tasavvufu şeriatla uyum içinde sistemleştiren Bağdatlı sûfî Ebü’l-Kâsım el-Cüneyd (ö. 298/910).
Ayrıntılı künye
- Adı
- Cüneyd-i Bağdâdî (Junayd of Baghdad)
- Arapça adı
- الجنيد البغدادي
- Diğer adları
- Abu al-Qasim al- Junayd, al- Abu al-Qasim ibn Muhammad Junayd
- Doğum
- 830 · Nihavend
- Vefat
- 910 (h. 298) · BağdatWikidata’da 911 olarak geçer. Burada biyografi metnindeki (TDV İslâm Ansiklopedisi esaslı) tarih esas alınmıştır.
- Mezhep / ekol
- Ehl-i sünnet Wikidata kaydına göre.
- Alanı
- Mutasavvıf, Filozof, Şair ve yazar
Hayatı
Bağdat’ta doğdu; ailesi Nihâvend kökenlidir. Dayısı büyük sûfî Serî es-Sakatî’nin terbiyesinde yetişti. Fıkhı Ebû Sevr’den öğrendi ve genç yaşta fetva verecek seviyeye ulaştı. Hâris el-Muhâsibî’nin sohbetlerine katıldı. 298 (910) yılında Bağdat’ta vefat etti.
İlmî şahsiyeti ve mücadelesi
Cüneyd, tasavvufi hâllerin şeriatın ölçüleriyle denetlenmesi gerektiğini vurguladı. “Bizim bu yolumuz Kitap ve sünnetle kayıtlıdır” sözü meşhurdur. Coşkun hâllerin (sekr) yerine uyanıklık ve ayıklığı (sahv) esas alan çizgisi, Ehl-i sünnet tasavvufunun temelini oluşturdu.
Eserleri
- Resâil (mektup ve kısa risaleler)
“Dijital metin” bağlantıları eserin serbestçe erişilebilen kopyasına (hedef site ve dil belirtilerek) yönlendirir; yalnız tanınan açık kütüphanelere bağlantı verilir. Şerh, tercüme ve kişiye nispet edilen eserler editör listesinde ayrıca belirtilir.
Mirası
Pek çok tarikat silsilesi ona ulaşır; tasavvuf klasiklerinde en çok söz nakledilen şahsiyetlerdendir.
İlişkili şahsiyetler
Hocaları
Talebeleri
Hoca ve talebe bilgileri Wikidata kayıtlarından alınır ve kişi kimliğiyle (isim benzerliğiyle değil) eşleştirilir; editörce ayrıca doğrulanmamıştır.
Aynı dönemde yaşamış mutasavvıflar
Hayatları 830–910 yılları arasında kesişenler (kayıtlı doğum ve vefat yıllarına göre).
Kaynaklar
- TDV İslâm Ansiklopedisi maddesi
- Vikipedi (Türkçe): Cüneyd-i Bağdâdî
- ويكيبيديا: الجنيد البغدادي
- Wikipedia (English): Junayd of Baghdad
- Wikidata: Q735601 (künye bilgileri)
Biyografi (editör metni) kaynakları: TDV İslâm Ansiklopedisi, ilgili madde (“Cüneyd-i Bağdâdî”); Kuşeyrî, er-Risâle.
Künye bilgileri Wikidata’dan alınır ve düzenli olarak yenilenir; editörce hazırlanan biyografi metni ve tarihleri bu yenilemeyle değişmez. Kaynaklar arasında farklı tarihler varsa künyede ayrıca belirtilir. Hicrî yıllar yalnızca biyografide verildiğinde ya da gün ve ay bilgisi kesin olduğunda gösterilir.