ألب أرسلان
Doğum: 420 / 1029 Vefat: 465 / 1072, Barzam Fortress
Malazgirt Zaferi’yle Anadolu’nun kapılarını Türklere ve Müslümanlara açan Büyük Selçuklu sultanı (ö. 465/1072).
Ayrıntılı künye
- Adı
- Sultan Alparslan (Alp Arslan)
- Arapça adı
- ألب أرسلان
- Diğer adları
- Abu Shuca Alparslan, Sultan Alparslan
- Doğum
- 20 Ocak 1029 (h. 420)
- Vefat
- 15 Aralık 1072 (h. 465) · Barzam Fortress
- Mezhep / ekol
- Ehl-i sünnet Wikidata kaydına göre.
- Görevleri
- Büyük Selçuklu İmparatorluğu sultanı
- Alanı
- Devlet adamı
Hayatı
420 (1029) yılı civarında doğdu. Babası Çağrı Bey’in yanında devlet ve savaş tecrübesi kazandı; Horasan valiliği yaptı. Amcası Tuğrul Bey’in vefatından sonra 455 (1063) yılında Büyük Selçuklu tahtına geçti.
Mücadelesi ve hizmetleri
Veziri Nizâmülmülk ile birlikte devleti güçlendirdi; Nizâmiye medreselerinin kurulmasıyla Ehl-i sünnet ilim geleneğini destekledi. Gürcistan ve Anadolu’ya seferler düzenledi. 26 Ağustos 1071’de Malazgirt’te Bizans İmparatoru Romanos Diogenes’i yendi ve esir aldığı imparatora cömert davrandı. Bu zafer, Anadolu’nun Türk yurdu hâline gelmesinin başlangıcı oldu.
Mirası
465 (1072) yılında Mâverâünnehir seferi sırasında esir alınan bir kale komutanı tarafından yaralandı ve vefat etti; Merv’e defnedildi. Malazgirt Zaferi her yıl 26 Ağustos’ta anılır.
İlişkili şahsiyetler
Aynı dönemde yaşamış devlet adamları
Hayatları 1029–1072 yılları arasında kesişenler (kayıtlı doğum ve vefat yıllarına göre).
Kaynaklar
- TDV İslâm Ansiklopedisi maddesi
- Vikipedi (Türkçe): Alp Arslan
- ويكيبيديا: ألب أرسلان
- Wikipedia (English): Alp Arslan
- Wikidata: Q200193 (künye bilgileri)
Biyografi (editör metni) kaynakları: TDV İslâm Ansiklopedisi, ilgili madde (“Alparslan”); Osman Turan, Selçuklular Tarihi ve Türk-İslâm Medeniyeti.
Künye bilgileri Wikidata’dan alınır ve düzenli olarak yenilenir; editörce hazırlanan biyografi metni ve tarihleri bu yenilemeyle değişmez. Kaynaklar arasında farklı tarihler varsa künyede ayrıca belirtilir. Hicrî yıllar yalnızca biyografide verildiğinde ya da gün ve ay bilgisi kesin olduğunda gösterilir.