ألب أرسلان
419 / 1029 465 / 1072, Barzam Fortress
Malazgirt Zaferi’yle Anadolu’nun kapılarını Türklere ve Müslümanlara açan Büyük Selçuklu sultanı (ö. 465/1072).
Hayatı
420 (1029) yılı civarında doğdu. Babası Çağrı Bey’in yanında devlet ve savaş tecrübesi kazandı; Horasan valiliği yaptı. Amcası Tuğrul Bey’in vefatından sonra 455 (1063) yılında Büyük Selçuklu tahtına geçti.
Mücadelesi ve hizmetleri
Veziri Nizâmülmülk ile birlikte devleti güçlendirdi; Nizâmiye medreselerinin kurulmasıyla Ehl-i sünnet ilim geleneğini destekledi. Gürcistan ve Anadolu’ya seferler düzenledi. 26 Ağustos 1071’de Malazgirt’te Bizans İmparatoru Romanos Diogenes’i yendi ve esir aldığı imparatora cömert davrandı. Bu zafer, Anadolu’nun Türk yurdu hâline gelmesinin başlangıcı oldu.
Mirası
465 (1072) yılında Mâverâünnehir seferi sırasında esir alınan bir kale komutanı tarafından yaralandı ve vefat etti; Merv’e defnedildi. Malazgirt Zaferi her yıl 26 Ağustos’ta anılır.
Künye
- Adı
- Sultan Alparslan (Alp Arslan)
- Diğer adları
- Abu Shuca Alparslan, Sultan Alparslan
- Doğum
- 20 Ocak 1029 (h. 419)
- Vefat
- 15 Aralık 1072 (h. 465) · Barzam Fortress
- Mezhep / ekol
- Ehl-i sünnet
- Görevleri
- Büyük Selçuklu İmparatorluğu sultanı
- Alanı
- Devlet adamı
Kaynaklar ve ileri okuma
- TDV İslâm Ansiklopedisi maddesi
- Vikipedi (Türkçe): Alp Arslan
- ويكيبيديا: ألب أرسلان
- Wikipedia (English): Alp Arslan
- Wikidata: Q200193 (künye bilgileri)
Biyografi kaynakları: TDV İslâm Ansiklopedisi, ilgili madde (“Alparslan”); Osman Turan, Selçuklular Tarihi ve Türk-İslâm Medeniyeti.
Tarihler ve yer adları kaynaklarda farklılık gösterebilir. Hicrî yıllar yalnızca gün ve ay bilgisi kesin olan tarihler için verilmiştir.